جداول اجرایی و محاسباتی سازه های بتنی

 

موارد کاربرد رده های مختلف بتن:

موارد کاربرد

مقاومت مشخصه(مگا پاسکال)

رده بتن

ماده پر کننده

6

C6

ماده پر کننده – بتن نظافت

8

C8

بتن پرکننده - بتن نظافت – بتن ساده (بدون آرماتور)

10

C10

بتن ساده با مراعات شرایط بتن آرمه

12

C12

بتن آرمه

16

C16

بتن آرمه

20

C20

بتن آرمه – بتن پیش تنیده

25 الی 50

C20-C25

هر مگا پاسکال حدودا"معدل 10 کیلوگرم بر سانتی متر مربع است.

 

نسبت های تقریبی اختلاط برای یک متر مکعب بتن:

شن تقریبی(لیتر)

ماسه تقریبی(لیتر)

سیمان تقریبی(کیلوگرم)

رده بتن

830

530

350

C25

880

530

300

C20

930

530

250

C16

970

530

200

C12

1050

530

150

C10

 

 درصد مقامت فشاری بتن در سنین مختلف با سیمانهای گوناگون نسبت به مقاومت فشاری7 روزه سیمان نوع 1:

مقاومت 28 روزه

مقومت 7 روزه

مقومت 3 روزه

مقاومت 1 روزه

نوع سیمان

143

100

64

------------------

نوع 1

143

89

54

------------------

نوع 2

------------------

------------------

125

64

نوع 3

89

36

------------------

------------------

نوع 4

107

79

43

------------------

نوع 5

 

درصد وزنی شن در واحد حجم بتن:

درصد وزنی شن خشک در واحد حجم بتن

حداکثرقطر شن(میلیمتر)

ضریب نرمی ماسه

3

ضریب نرمی ماسه

2.80

ضریب نرمی ماسه

2.60

ضریب نرمی ماسه

2.40

44

46

48

50

9.5

53

55

57

59

12.5

60

62

64

66

19

65

67

69

71

25

69

71

73

75

38

72

74

76

78

50

 

مقدار اسلامپ برای اعضاء و قطعات بتنی:

اسلامپ به میلیمتر

نوع عضو یا قطعه بتنی

حداکثر

حداقل

75

25

شالوده ها و پی دیوارهای بتن آرمه

75

25

شالوده های با بتن ساده صندوقه ها و دیوارهای زیر سازه ها

100

25

تیر ها و دیوارهای بتن ارمه

100

25

ستونها

75

25

دالها و پیاده روهای بتنی

50

25

بتن حجیم

  

مدت زمان اختلاط با توجه به حجم مخلوط کن:

زمان اختلاط (دقیقه)

ظرفیت مخلوط کن به متر مکعب

1.5

کمتر از 1.5

2

2

2.5

3

2.75

4

3

4.5

 

+ نوشته شده توسط mohsen در سه شنبه 1389/07/27 و ساعت 7:36 PM |

آشنایی با مبحث 19 مقررات ملی ساختمان :

مصرف لجام گسيخته انرژي  يكي از معضلات بزرگ كشور است و باوجود آن كه سال هاي طولاني مسئولان با اين مورد درگير هستند و همواره به دنبال راهكاري براي رفع آن بوده اند همچنان اين مسئله پابرجاست. مبحث 19 مقرررات ملي ساختمان نيز يكي از راهكارهايي است كه در سال 1370 به تصويب هيات وزيران رسيد و اجراي آن در ساختمان‌هاي كشور الزامي شد، اما با وجود گذشت سال ها،  هنوز اين مبحث به طور كامل اجرا نمي شود و با وجود اهميتي كه اين مبحث دارد شايد بسياري از افراد جامعه با اين مقوله آشنايي كامل ندارد تا در زمان خريد خانه به آن توجه و آنرا از سازنده ساختمان تقاضا کنند.

فواید اجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان :

اكثر مردم بر این تفكرند كه اجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان سبب افزایش هزینه‌های ساختمان می‌شود و این در حالی است كه چنانچه این مبحث در ساختمان بدرستی اجرا گردد، علاوه براینكه هزینه‌های اولیه ساخت را كاهش می‌دهد، با توجه به صرفه‌جویی انجام شده در هزینه‌های بهره‌برداری و مصرف انرژی  ساختمان، برای مصرف‌كننده سودآور نیز خواهد بود. با اجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان شامل عایق‌كاری سیستم تاسیسات و لوله‌ها، عایق‌كاری جداره خارجی ساختمان و نصب پنجره‌های دوجداره استاندارد در ساختمان كمتر از 5% سبب افزایش هزینه‌های ساختمان در این قسمت می‌شود ولی ازطرف دیگر ظرفیت سیستم گرمایش و سرمایش مورد نیاز ساختمان را می‌توان تا 40%  نسبت به حالتیكه این مبحث اجرا نمی‌شود، كوچكتر انتخاب كرد، كه بنوبه خود كاهش زیاد هزینه‌ها را در این قسمت شامل می‌شود. بنابراین چنانچه در طراحی و ساخت ساختمان اصول اولیه مهندسی رعایت شود علاوه بر ایجاد فضای مناسب برای زندگی ساكنین و افزایش سطح رفاه جامعه سبب كاهش هزینه‌های اولیه نیز می‌شود. بطوركلی می‌توان از مزایای اجرای مبحث 19 مقررات ملی در ساختمان موارد زیر را نام برد.

1.     كمك به اقتصاد خانواده

2.     افزایش رفاه نسبی در نتیجة مصرف صحیح انرژی

3.     كمك به اقتصاد ملی

4.     كاهش مصرف سوخت و در نتیجه كاهش آلودگیهای ناشی از آن

5.     امكان برقراری دمای ثابت

6.     تنظیم دمای دلخواه در اتاق به منظور تأمین شرایط آسایش

7.     كاهش ظرفیت اولیه سیستم گرمایش و سرمایش تا 40%

8.     كاهش استهلاك سیستم گرمایش و سرمایش

9.     توزیع متعادل حرارت و امكان برقراری دما‌های متفاوت در هر اتاق

10. حداقل 50% كاهش مصرف سوخت و هزینه‌های مربوطه

  توضیحاتی پیرامون قوانین و مقررات اجرایی  :                                    

سازنده ساختمان مسئولیت صحت انجام كلیه عملیات اجرایی ساختمان را برعهده دارد و در اجرای این عملیات باید مقررات ملی ساختمان، ضوابط و مقررات شهرسازی، محتوای پروانه ساختمان و نقشه‌های مصوب مرجع صدور پروانه را رعایت نماید و همچنین سازنده ساختمان مكلف است پس از پایان كار نسبت به تهیه نقشه‌ها به همان صورتی كه اجرا شده یعنی "نقشه‌های چون‌ساخت" اعم از معماری، سازه‌ای و تاسیساتی و مانند آن اقدام نموده و پس از امضا و اخذ تایید ناظر (ناظران) یك نسخه از آنها را تحویل مالك و یك نسخه هم به شهرداری مربوط تحویل نماید.

ناظران مكلفند بر عملیات اجرایی ساختمانی كه تحت نظارت آنها احداث می‌گردد از لحاظ انطباق ساختمان با مشخصات مندرج در پروانه و نقشه‌ها و محاسبات فنی ضمیمه آن نظارت كرده و در پایان كار مطابقت عملیات اجرایی ساختمان را با مدارك فوق، گواهی نمایند.

ناظران در پایان هریك از مراحل اصلی كار خود را به مرجع صدور پروانه ساختمان ارائه نمایند كه در این مراحل گزارش ناظر باید وضعیت ساختمان را از نظر اجرای مباحث بیست‌گانه مقررات ملی ساختمان دربرگیرد.

مراحل اصلی شامل:

  1. پی سازی
  2. اجرای اسكلت
  3. سفت كاری
  4. نازك كاری
  5. پایان كار

مطابق با قانون و تایید سازمان نظام مهندسی ساختمان استان، مقررات ملی ساختمان در آنها رعایت نشده باشد، توسط شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان تا زمان رفع نقص پایان‌كار صادر نخواهد شد.

مبحث 19 مقررات ملی ساختمان‌ توصيه هاي گوناگوني براي صرفه جويي در مصرف انرژي دارد كه در زير به مهمترين سرفصلهاي آن اشاره مي شود:

پوسته ساختمان

<< 

عايقكاري پوسته ساختمان به اندازه لازم

<< 

جهت گيري خوب ساختمان

<< 

بالا بردن نسبت حجم به سطح ساختمان

<< 

جانمايي مناسب فضاهاي داخلي

<< 

استفاده از شيشه هاي دوجداره و قابهاي مرغوب در پنجره ها و نورگيرها

<< 

كم كردن پنجره ها و نورگيرها تا حد امكان

<< 

نصب سايبانهاي مناسب بر روي پنجره ها و نورگيرها

<< 

هوا رساني مناسب و به اندازه به فضاي داخل ساختمان


تاسيسات مكانيكي

<<

نصب سيستمهاي كنترل دما مانند ترموستات

<<

نصب سيستمهاي كنترل زماني

<<

استفاده از سيستمهاي حرارت مركزي در ساختمانهاي بزرگتر از 500 متر مربع

<<

درز بندي درها و پنجره ها

<<

قراردادن لوله هاي آب گرم در داخل ساختمان

<<

عايقكاري حرارتي لوله هاي آب گرم

روشنايي

<<

نصب لامپهاي كم مصرف

<<

نصب كليدها در جاهاي مناسب و در دسترس

<<

ايجاد قابليت كاهش ميزان روشنايي (با نصب ديمر يا كليد مجزا براي لامپها)

<<

استفاده از نور طبيعي در جاهايي كه امكان آن وجود دارد

<<

نصب سيستمهاي خاموش كن دستي يا خودكار روشنايي

 

درجه بندي ساختمانها از لحاظ مصرف انرژي :
  در حال موضوع طراحي ساختمانها در جهت بهينه سازي مصرف سوخت با توجه به مقررات ملي مبحث 19 ساختمان در نظر قرار گرفته و در چند منطقه شهرداري تهران اين موازين لازم الاجرا است بطوريكه:

1 -

در ارائه نقشه هاي معماري بايستي جزئيات اجرايي جداره هاي خارجي و پنجره ها و ... با اشل 50/1 ارائه گردد (همراه با جدول ضرايب تبادل حرارتي)

2 -

مهندسين مكانيك نيز بايستي در طراحي سيستم هاي گرمايشي و سرمايشي ساختمان رعايت مبحث فوق را نموده و همچنين در ارتباط با جزئيات اجرايي ارائه شده در نقشه هاي معماري، جداول ضرايب نهايي تبادل حرارتي و برودتي را تهيه و توصيه هاي لازم را در نقشه هاي قيد و تاكيد نمايند.

3 -

در جهت كنترل اجراي مقررات فوق مهندسين ناظر در دو مرحله (پايان سفت كاري و قبل از اتمام نازك كاري و اجراي نما) رعايت مفاد مبحث فوق را گزارش نموده و بازرس فني منطقه نيز صحت انجام موارد فوق را گواهي نمايد.

بديهي است در صورت عدم اجراي عايقكاري با متخلف برابر مقررات برخورد قانوني صورت خواهدگرفت.
 

 

 

 

 

+ نوشته شده توسط mohsen در یکشنبه 1389/07/18 و ساعت 5:6 PM |

در سطح جهانی قدمت استفاده ار جوش در ساخت اسکلت فلزی شاید به 100 سال برسد. در کشور ما شاید بتوان قدمتی 50 ساله برای استفاده از جوشکاری در ساختمان تصور نمود. طی این سالیان نسبتا طولانی،مسلماٌ پیشرفتهای قابل توجهی در شناخت جوش و توسعه فناوری مربوطه صورت گرفته است. اما هنوزبد گمانی هایی در خصوص رفتار اتصالات جوشی در ذهن مهندسین وجود دارد،صدمات بوجود آمده در اتصالات جوشی ساختمانهای بلند مرتبه تحت اثر زلزله عاملی برای افزایش این بدگمانی هاست.عامل اساسی بروز مشکلات در جوشکاری ساختمانی،عدم رعایت اصول اساسی در حین اجراست.متاسفانه این معضل در ساختمان سازی کشور ما بسیار حادتر است.با توجه به حساسیت این امر و اینکه جوش و جوشکاری به نظر من مهم ترین و حساس ترین پارامتر در ساختمان های فلزی بشمار می آید،لذا من می خواهم مفصل در این رابطه در قالب چند مطلب که مرحله به مرحله به حضورتان میرسد بپردازم .

تعریف جوش:  

جوش ایده ال به محل اتصالی گفته می شود که نتوان آن موضع را از محلهای دیگر فلز اصلی تشخیص داد.درعمل رسیدن به جوش ایده ال مقدور نیست ولی آنقدر می توان خواص اتصال را بالا برد تا اینکه نیازها یصنعتی و تحمل تنش ها و بارهای تحمیلی را بتواند تحمل نماید.

عوامل مؤثر بر کیفیت جوش:

1 -  نوع فلز یا آلیاژ:

هر چه فولاد یا آلیاژ درصد کربنشان بیشتر باشد جوش پذیری آنها با مشکلات بیشتری روبروست و تمهیدات بیشتری را باید برای یک جوش خوب در نظر بگیریم. بنابراین افزایش درصد کربن فولاد توام با افزایش استحکام فولاد است ولی در عوض خواص جوش پذیری فولاد را می کاهد.

2 - روش جوشکاری:

روش متداول جوشکاری در کشور ما استفاده از الکترود روپوش دار و قوس الکتریکی است و حدود 70% جوشکاری کشور ما و حتی حدود 40 تا 50% جوشکاری کشورهای پیشرفته صنعتی را شامل می شود.

3 - مواد پرکننده:

مواد پر کننده یا فیلر متال هم در کیفیت جوش اثر دارد . ماده پر کننده می تواند الکترود روپوش دار باشد،می تواند یک راد معمولی یا سیم جوش باشد و می تواند انواع مختلف دیگری را شامل شود.

4 – تکنیک عملیات جوشکاری:

اینکه جوش را در حالت سربالا یا سرازیر انجام دهیم ،یا اینکه جوشکار دستش را بصورت موجی حرکت می دهد یا اینکه نه مستقیم دستش را به جلو می برد،اینها همه در کیفیت جوش خوب دخیل هستند.

5 – نوع اتصال یا طراحی درز جوش:

به این صورت که دو قطعه ای که قرار است بهم جوش شوند چه نوع درزی را برای آنها تعریف کنیم و چه فاصله ای این دو قطعه از هم داشته باشند یا اینکه با چه زاویه ای این دو قطعه را بهم بچسبانیم ،طراحی و انتخاب اینها همگی بر کیفیت جوش اثر گذارند.

6 – پارامترهای جوشکاری و عوامل جنبی مانند (آمپر،ولتاژ،قطر الکترود،فاصله دست جوشکار تا سطح جوشکاری و بطور کلی مهارت جوشکار):

آمپر جوشکاری نقش عمده ای در تولید توان جوشکاری دارد بطوریکه اگر آمپر را دو برابر کنیم توان جوشکاری چهار برابر می شود ،پس اگر آمپر را کم کنیم توان جوشکاری کم بوده و حرارت کمتری تولید می شود و در اصطلاح ذوب ناقص اتفاق می افتد و اگر آمپر را زیاد انتخاب کنیم حرارت بیشتری تولید شده و باعث می شود که فلز بسوزد،پس انتخاب صحیح آمپر بر کیفیت جوش اثر می گذارد.

شروع یا روشن کردن قوس الکتریکی:

  به دو صورت زیر می توان قوس الکتریکی را روشن نمود:

1 -  افزایش خیلی زیاد ولتاژ تا برقراری ستون یونیزه شده و تخلیه بار الکتریکی

2 – لمس قطعه کار با الکترود و عقب بردن آن از سطح کارکه به دو صورت زیر انجام می شود:

>> روش ضربه

>> روش خراشیدن

عوامل مؤثر در انتخاب ماشین جوشکاری:

1 – روش جوشکاری

2 – تعمیرو نگهداری

3 – معیارهای اقتصادی

4 – قابلیت حمل

5 – محیط کار

6 – مهارتهای موجود

7 – ایمنی

8 – سرویس دهی سازنده

9 – برآورده کردن نیازهای کدها و استانداردها

در کشور ما سوختهای فسیلی نسبت به جریان الکتریکی ارزان تر هستند،پس استفاده از ماشینهایی که با سوختهای فسیلی کار میکنند مانند دیزل ژنراتورها به صرفه تر است،ولی در عوض در کشورهای اروپایی برق ارزانتر از سوختهای فسیلی می باشد.

جوشکاری در دمای پایین تر از منفی هجده درجه سانتیگراد ممنوع است

عملیات پیشگرم و پس گرم :

عملیات پیشگرم:

عملیات پیشگرم عبارتست از حرارت دادن قطعه به منظور بالا بردن دمای قطعه قبل از عملیات جوشکاری.ما این کار را برای رسیدن به اهداف زیر انجام می دهیم:

# کنترل سرد شدن قطعه

# کنترل میزان نفوذهیدروژن در قطعه جوشکاری شده

# کاهش تنش های حرارتی

# تقلیل حرارت فروکش برای قطعات ضخیم و فلزات با هدایت حرارتی بالا

خیلی اوقات ما عملیات پیشگرم را انجام می دهیم و پس از اینکه یک پاس جوشکاری کردیم ممکن است که قطعه دمایش بیافتد، باید یرای جلوگیری از این موضوع همواره درجه حرارت بین پاسی را کنترل کنیم.برای جوشهای چند پاسه جهت یکسان بودن خواص مکانیکی و شرایط برای کلیه پاسها درجه حرارت بین پاسی باید کنترل شود.

درجه حرارت بین پاسی و درجه حرارت پیش گرم معمولا یکسان بوده و به جنس و ضخامت قطعه و حرارت داده شده بوسیله پروسه جوشکاری بستگی دارد.افزایش درصد کربن و عناصر آلیلژی و ضخامت قطعه باعث افزایش درجه حرارت بین پاسی می شود.

عملیات پس گرم:

عملیات پس گرم عبارتست از حرارت دادن یکنواخت قطعه پس از عملیات جوشکاری . عملیات پس گرم به منظور آزاد کردن تنش های پس مانده ای که در اثر شیب های حرارتی و دماهای ناشی از جوشکاری بوجود می آید انجام می شود.

عملیات پس گرم موجب ادامه عملیات پیشگرم شده و با افزایش دمای قطعه بعد از جوشکاری موجب سهولت نفوذ هیدروژن به خارج قطعه شده و احتمال بوجود آوردن ترکهای سرد یا هیدروژنی را کاهش می دهد.

متاسفانه در اغلب پروژه ها مهارت جشکارارزیابی نمی شود.برای ارزیابی جوشکار یک جوش که دستورالعمل آن مورد تایید است توسط جوشکار در وضعیت مورد نظر انجام می گیرد.بر حسب نتایج حاصل از آزمایشات صلاحیت جوشکار مورد ارزیابی قرار می گیرد. برای بررسی قطعه جوشکاری شده ابتدا قطعه بصورت چشمی مورد ارزیابی قرارمی گیرد سپس در صورت تایید با روش رادیوگرافی بررسی می شود و یا تحت آزمایشهای مکانیکی قرار می گیرد.

و این مطلب ادامه دارد...

                                       

 

 

 

 

 

+ نوشته شده توسط mohsen در چهارشنبه 1389/07/07 و ساعت 0:33 AM |

ایمنی آتش‌سوزی یکی از مهم‌ترین مسائلی است که در طراحی  و اجرای ساختمان باید مورد توجه قرار گیرد. با توجه به رویکرد فعلی صنایع ساختمان‌ به استفاده از انواع فرآورده‌های مدرن و با توجه به این که بسیاری از آنها اشتعال‌پذیرند، بیش از پیش لازم است اصول ایمنی آتش‌سوزی در مراحل مختلف ساخت و ساز به دقت درنظر گرفته شود.

بخش آتش وساختمان مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن با انجام  پژوهشهای کاربردی  و ارائه خدمات فنی در جهت  کاهش خسارات جانی و مالی ناشی از آتش‌سوزی در ساختمان تلاش می‌نماید. این بخش دبیرخانه کمیته ‌ ISIRI/TC 21 (تجهیزات حفاظت در برابر آتش‌سوزی و خاموش‌کننده‌های آتش) و کمیته ISIRI/TC 92 ( ایمنی در برابر آتش) را بر عهده دارد.

هدف اصلی بخش آتش و ساختمان، تأمین ایمنی جانی و مالی در برابر خطرات آتش‌سوزی است.

فعالیتهای بخش آتش و ساختمان:

محورهای اصلی فعالیتهای این بخش در حال حاضر به شرح زیر می‌باشد:

 ۱ - انجام پروژه‌های تحقیقاتی با هدف ارتقاء ایمنی ساختمانها در برابر آتش و کاهش خطرات جانی و مالی ناشی از آتش‌سوزی، شامل :

<< تحقیقات راهبردی در زمینه ایمنی در برابر آتش‌سوزی به منظور شناسایی مشکلات و تلاش در جهت رفع آنها به وسیله پژوهشهای کاربردی

<< تهیه استانداردها، مقررات، دستورالعمل‌های اجرایی و راهنماهای مربوط به ایمنی  ساختمانها در برابر آتش     

<<تحقیقات به منظور اصلاح خواص مواد، مصالح و سیستم‌های ساختمانی در برابر آتش به منظور جلوگیری از اشتعال، ایجاد تأخیر در گسترش آتش‌سوزی و افزایش مقاومت    اجزای ساختمان در برابر آتش

<< مطالعه و بررسی جنبه‌های طراحی معماری به منظور جلوگیری از گسترش آثار آتش‌سوزی (حرارت و دود ) در فضاهای مختلف ساختمان ، تأمین راههای خروج مناسب برای نجات افراد، در اختیار گذاشتن جزئیات اجرایی مناسب برای ایمنی ساختمان در برابر آتش و سایر فعالیتهای مشابه.

<< بررسی ارتقاء ایمنی جانی و مالی در برابر آتش‌سوزی‌های احتمالی در ساختمان به وسیله سیستم‌های خودکار کشف و اطفای آتش‌سوزی،

<<بررسی‌های تحلیلی آمار آتش‌سوزی با همکاری سازمان آتش‌نشانی

۲ -  تعیین مشخصات و رفتار مواد، مصالح و اجزای ساختمانی و نیز وسایل مورد استفاده در ساختمانها در برابر آتش به وسیله آزمایشهای استاندارد.

 ۳ -  ارائه آموزشهای تخصصی و عمومی در زمینه ایمنی در برابر آتش‌سوزی، از طریق برگزاری دوره‌های آموزشی، سمینارها، انتشار کتب، جزوات و نشریات مختلف.

۴ - صدور گواهینامه‌ها، تائیدیه ها و نظریه‌های فنی برای محصولات ساختمانی طبق مقررات و استانداردهای مربوطه با امکانات موجود.

مواردی از قبیل بررسی رفتارهای انسانی در هنگام آتش‌سوزی، دینامیک گسترش آتش‌سوزی، مدلهای کامپیوتری و کنترل کیفی دستگاههای کشف و اطفاء در آینده با گسترش امکانات و نیروهای فنی جزو برنامه‌های بخش قرار خواهد گرفت.

بلوکهای سقفی پلی‌استایرن (ضوابط فنی پیشنهادی مرکز تحقیقات ساختمان ومسکن)

حفاظت ساختمان در مقابل حریق:

ایران ، در یک منطقه با خطر بالای  لرزه‌خیزی قرار دارد. توسعه شهری و صنعتی، در چند دهه اخیر، می‌تواند ابعاد خطرهای جانی و مالی ناشی از زمین‌لرزه را گسترش دهد. از جمله این خطرات، حوادث حریق ناشی از زمین‌لرزه خصوصاً در مناطق شهری و صنعتی است. از دلایل عمده وقوع حریق پس از زمین‌لرزه، می‌توان اشکالات به وجود آمده در سیستم‌های حرارتی و الکتریکی، شکست خطوط لوله‌های گاز یا نفت و اشتعال منابع شیمیایی را نام برد. همچنین از دلایل گسترش این آتش‌سوزی‌ها می‌توان بی‌نظمی، تأخیر در کشف و اطفای وقایع اولیه آتش‌سوزی، قطع شبکه آبرسانی، جریان باد و مشکلات گروه‌های آتش‌نشانی را ذکر نمود. برای پیشگیری از این مشکلات، نیاز به انجام تحقیقات در خصوص حفاظت ساختمان‌ها و شهرها در برابر حریق، تدوین استانداردها و ضوابط ایمنی حریق ، برنامه‌ریزی مدیریت بحران، ارائه آموزش‌های عمومی و تخصصی ، تجهیز ساختمان‌های مهم با وسایل خودکفای کشف و اطفای حریق و افزایش امکانات آتش‌نشانی است. همچنین ارتقای ایمنی ساختمان‌ها در برابر حریق، در حالت عادی به افزایش سطح ایمنی حریق در زمان حوادث غیرمترقبه، مانند زمین‌لرزه کمک جدی خواهد نمود.

مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن در این زمینه چاپ یک آگاهینامه فنی را در دست اقدام دارد (به فهرست انتشارات مرکز مراجعه فرمایید).

 بررسی خواص برخی اندودهای گچی مقاوم در برابر آتش:

در این پروژه تحقیقاتی (که در سالهای 1376 و 1377 انجام گرفته است) امکان ساخت پوششهای محافظ در برابر آتش از خمیره گچ و پرکننده‌های مختلف شامل سبکدانه‌های پرلیت، لیکا ، سرباره کوره آهنگدازی،  پوکه معدنی، و پودر میکروسیلیس مورد بررسی قرار گرفته است. هر یک از این پرکننده‌ها به طور جداگانه و به نسبتهای مختلف با گچ مخلوط شد. در این مرحله تنها ترکیبات دوتایی مورد نظر بوده است.

از آنجا که در زمان انجام پروژه آزمایشگاههای لازم برای تعیین مقاومت اجزای ساختمانی در برابر آتش در ایران وجود نداشت، لذا در این تحقیق از تحلیل خواص مواد تشکیل‌دهنده و ترکیبات در مقیاس کوچک، که نهایتاً به بروز رفتار ماده در برابر آتش در مقیاس بزرگ می‌انجامد، استفاده گردید. این آزمایشها شامل خواص حرارتی جزء به جزء (DTA)، ترموگراویمتری (TG)، هدایت حرارتی و دیلاتومتری می‌باشند. همچنین رفتار نمونه ها دربرابر دمای بالا در یک کوره آزمایشگاهی تا دمای حدود 1000 درجه سلسیوس مورد بررسی قرار گرفت. به علاوه خواص فیزیکی و مکانیکی نمونه‌ها آزمایش شده و با استانداردهای معتبر مقایسه گردید.

نتایج آزمایشها نشان می‌دهد که در کل، افزودن سنگدانه‌های پرلیت و لیکا باعث بهبود خواص حرارتی و افزایش مقاومت آنها در برابر آتش می‌گردد. از نظر فیزیکی و مکانیکی محدودیتهایی در نسبت افزایش این سنگدانه‌ها وجود دارد که در مورد لیکا این محدودیت بیشتر است. در نمونه‌های حاوی سرباره نیز رفتار نسبتاً رضایت‌بخشی مشاهده گردید. در عین حال، چگالی نمونه‌ها با استفاده از سرباره افزایش می‌یابد. به علت عدم تولید سرباره سبک در کارخانه ذوب آهن ایران استفاده از این نوع سرباره مقدور نگردید. نمونه‌های حاوی پوکه معدنی و پودر میکروسیلیس نسبت به سایر نمونه‌ها خواص قابل توجهی نشان ندادند.

تحقیقات بعدی در زمینه بهبود فرمولاسیون با ترکیبات حاوی بیش از دو جزء و بهبود خواص مکانیکی به وسیله مواد افزودنی صورت گرفت. بهترین دانه‌بندی سنگدانه‌ها، کارپذیری اندودها، نسبت آب به ملات، نسبتهای مختلف مواد، چسبندگی اندود فلز و روش اجرای روی سطوح مختلف برای نیل به پوشش بهینه مقاوم در برابر آتش حائز اهمیت‌اند که تحقیقات بر روی آنها باید مورد توجه قرار گیرند. 

برخی از ویژگیهای رنگهای پف‌کننده ضدحریق:

استفاده از پوششهای محافظ، مهم‌ترین و رایج‌ترین روش برای محافظت سازه‌ها در برابر آتش‌سوزی است. از جمله چندین دهه است که در بسیاری از کشورها برای محافظت ساختمانها در برابر آتش، در هر دو زمینه دیرسوزکنندگی و افزایش مقاومت در برابر آتش از رنگهای پف‌کننده استفاده می‌شود. این گزارش دربرگیرنده نتایج پروژه‌ای است که در زمینه "رنگهای پف‌کننده ضدحریق" در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، انجام شده و در آن به مکانیسم عملکرد، ترکیبات شیمیایی تشکیل‌دهنده، نکات اجرایی، روشهای کنترل کیفی، و نتایج آزمایش بر روی تعدادی از رنگهای موجود در کشور پرداخته شده است.

ابتدا مبانی رفتار حریق در ساختمان و آزمایشهای آتش توضیح داده شده است. سپس به رنگهای پف‌کننده محافظ حریق ، تاریخچه توسعه، ترکیبات تشکیل‌دهنده و آزمایشهای کنترل کیفی انها پرداخته شده است. ارزیابی کیفی این پوششها از دو جنبه اصلی رفتار در برابر آتش و دوام صورت می‌گیرد که برای هر دو مورد، انتظارات فنی و روشهای آزمایش بخصوص بر اساس سیستم‌های آلمان و بریتانیا مورد بحث قرار گرفته است.

در این پروژه بر روی تعدادی از رنگهای محافظ حریق موجود که در کشور تهیه شدند، آزمایشهایی در مقیاس کوچک صورت گرفت. این آزمایشها بر روی تعدادی ورق و تیر محافظت شده در یک کوره صورت گرفته و تغییرات دمایی آنها بررسی گردید. در بین آزمایشهای انجام شده، ‌در بهترین حالت، مقاومت ورق آزمایش شده به میزان بیست و یک دقیقه بهبود نشان داد. گزارش پروژه توسط مرکز منتشر شده است.

تعیین انتظارات عملکردی و روش طبقه‌بندی برای مصالح و فرآورده‌های ساختمانی از نظر حریق:

 مشخصات مصالح و فرآورده‌های ساختمانی از نظر ایمنی حریق یکی از اطلاعات مورد نیاز طراحان، مهندسان ساختمان و تولیدکنندگان صنعتی در فرآیند برنامه‌ریزی، طراحی و اجرای ساختمان به شمار می‌رود. در این زمینه دسترسی به روشی برای تعیین الزامات فنی و طبقه بندی مصالح از نظر خطر حریق ضروری است. در این نوشتار پس از مرور ادبیات علمی و شرح آخرین دستاوردهای بین‌المللی در این زمینه، یک روش برای تعیین انتظارات عملکردی از فرآورده‌های ساختمانی از نظر ایمنی حریق پیشنهاد شده است. برای این کار ابتدا گروه‌بندی اجزای ساختمانی بر اساس گروه‌بندی ساختاری ـ غیرساختاری تدوین و استفاده شده و سپس انتظارات عملکردی ایمنی حریق از اجزای ساختمانی با توجه به جایگاه آن‌ها در این گروه‌بندی ارائه گردیده است. همچنین پارامتر‌های کنترل این انتظارات برای هر گروه به صورت یک جدول کاربردی تدوین و ارائه شده است. در پایان در مورد طبقه‌بندی مصالح از نظر حریق، استفاده از روش جدید ارائه شده توسط اتحادیه اروپا در سال 2000و2   میلادی با ذکر دلایل پیشنهاد گردیده است. 

محافظت سازه‌ها در برابر حریق به وسیله برخی اندودهای مقاوم دربرابر آتش:

در این مقاله نتایج تحقیقات در زمینه اندودهای مقاوم در برابر آتش که در آزمایشگاه‌های مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن به صورت آزمایشگاهی تولید شده‌اند ارائه شده است. اندودهای مختلف با استفاده از نسبت‌های متفاوت از چسباننده گچ، و سبکدانه‌های لیکا، پرلیت، میکروسیلیس ، پوکه معدنی و سرباره ساخته شده و مشخصات فیزیکی، مکانیکی و حرارتی آنها آزمایش و مورد مطالعه قرار گرفت. برای ارزیابی مقاومت نمونه‌ها در برابر آتش اساساً از روش‌های آنالیز حرارتی و بررسی رفتار آنها در کوره‌های آزمایشگاهی استفاده شد. همچنین با توجه به نمونه ها آزمایش شده و با استانداردها مقایسه شده است. نمونه‌های ساخته شده با پرلیت خواص مناسبی از نظر حرارتی، فیزیکی و مکانیکی نشان دادند و با در نظر گرفتن جمیع جهات رفتار بهتری از سایر نمونه‌ها داشتند. در مورد لیکا بروز خواص مطلوب با کاهش سریع خواص مکانیکی همراه بود. نقطه ضعف اصلی سرباره، وزن مخصوص بالای سرباره تولید ذوب آهن اصفهان می‌باشد و مانند بسیاری از پژوهش‌های دیگر لزوم مطالعه جهت تغییر فرآیند تولید سرباره به منظور کاهش وزن مخصوص آن را نشان می‌دهد. نمونه‌های ساخته شده با پوکه معدنی و میکروسیلیس نسبت به سایر نمونه‌ها خواص مطلوبی از خود نشان نداند.

وسایل مورد نیاز در موقع آتش سوزی و زلزله در ساختمان  :

  1. جعبه کمکهای اولیه شامل باند و گاز، ابزار استریل، پماد سوختگی، آنتی بیوتیک، آسپرین، یک قیچی کوچک، قطره چشمی، و داروهای مورد نیاز که هر کدام از اعضای خانواده بطور معمول در آن استفاده می کنند.

2. یک درفتر یادداشت، شامل شماره تلفن های ضروری مراکز امداد و نجات چراغ قوه و باتریهای تازه .

3. رادیوی ترازیستوری با باتری های شارژ شده.

4. یک کپسول کوچک آتش خاموش کن.

5. دستکش ضخیم و کفش سبک .

6. وسایل بهداشت فردی مانند حوله، صابون، مسواک، خمیر دندان، پودر شوینده، دستمال.

7. انبردست و پیچ گوشتی، بیل و یک کلنگ کوچک .

8. آب حداقل 4 لیتر آب برای هرکدام از افراد در یک ظرف نشک ذخیره کنید. ظرفها باید بصورت مرتب از نظر تازگی و سلامت کنترل شده و تعویض شونده.

9. مواد غذایی، شامل برای سه روز بر اساس تعداد اعضای خانواده مانند غذاهای کنسروی، کمپوت، بیسکویت، آب نبات و غیره.

  با یادگیری توصیه های ایمنی و بکار گیری آنها هر شخص قادر است که زندگی خود و خویشاوندان خود را در برابر خطرات زلزله حفظ نماید.

برآوردهای ایمنی :

  آسیب پذیری منزل خود در برابر زلزله را برآورد نمایید. آتشسوزی که از زلزله حاصل میشود، میتواند در اثر شکستگی لوله های روغن و گاز و یا جدائی در اتصالات آنها اتفاق بیفتد. بنابراینباید گرم کن و سایر تجهیزات نفت سوز و گازسوز را با پیچ و مهره و بقیه وسایل موجود در جایشان محکم ببندید و در صورت امکان از اتصالات انعطاف پذیر استفاده کنید.

شما باید اشیاء سنگین مانند کتابخانه ها، گلهای آوبزان و چراغها را در جای خود محکم کنید.

اشیاء سنگین و بزرگ را در ردیفهای پایین قفسه ها قرار دهید و وسیایل را بر اساس آیین نامه های ایمنی به دیوار متصل نمایید [ البته در ایران برای اینگونه موارد آیین نامه ای وجود ندارد و معمولا بر اساس تجربه صنعتکاران انجام میپذیرد و یا در صورت امکان باید از آیین نامه های سایر کشورها استفاده شود].

لوازم سنگین و بلند منزل مانند یخچال و فریزی، کمدهای دیواری بلند و قفسه های کتاب بعنوان اشیاء غیر ایمن به حساب میآیند که باید آنها را در محل خود محکم ببندید. اگر آنها ایمن نیستند باید در هنگام زلزله از آنها دور شوید.

لوله های آبگرمکن، و سقفهای شیروانی را چک کنید و احتمال افتادن آنها به هنگام زلزله را کاهش دهید. باید مواظب اشیای موجود در قسمتهای خارجی ساختمان مانند کولر و گیاهان آویزان در کنار پنجره ها باشید و آنها را کاملا ایمن نمایید یا به جای دیگری منتقل نمایید.

در امر ساخت و ساز و همچنین بازسازی ساختمانهای قدیمی برای کاهش خطرات زلزله باید بر اساس آیین نامه های ساختمانی عمل نمایید.

برای شناسایی مکانهای ایمن، راههای خروجی و شیرهای اصلی آب و گاز و سویچ اصلی برق، یک نقشه از منزل خود تهیه نمایید.

کیف حاوی وسایل ضروری را در مکان مطمئنی که دسترسی به آن آسان باشد، قرار دهید و محل قرار گیری آن را به سایر اعضای خانواده نیز اطلاع دهید.

همه  اعضای خانواده باید نحوه قطع جریان برق و یا بستن شیر فلکه اصلی آب، گاز و غیره را فرابگیرند.

 تا آنجه که ممکن است همه اعضا، کمکهای اولیه را یادبگیرند، برای اینکه بعد از یک زلزله شدید، درمانگاهها و بیمارستانها بشدت پرازدحام خواهند شد و بنابراین دسترسی به امکانات پزشکی بسیار دشوار میگردد.

  هر چندی افراد خانواده با فرض یک زلزله در منزل، به تمرین عملیات ایمنی و پیشگیری در مقابل آن با همکاری اعضای خانواده بپردازند.

 اعضای خانواده باید اتفاقات و تصادفات ناگوار احتمالی که ممکن در اثر زلزله در منزل روی دهد از بین ببرند برای مثال ممکن است مجبور شوند که محل خواب خود را از کنار پنجره ها دور کنند. خروجی ها و راه روها را چک کنند و اشیایی که ممکن است باعث مسدود شدن آنها شوند را به محل دیگری منتقل نمایند.

  محل دربهای خروج اضطراری، زنگهای اعلام خطر و کپسول آتشنشانی را باید بدانند تا در زمان مناسب بلافاصله از آن استفاده کنند.

  از مهارت همسایگان خود اطلاع داشته باشند چرا که این امر میتواند تعداد روزهای زنده ماندن تا رسیدن نیروهای امداد را افزایش دهد.

  هر از چند گاهی باید بحث زلزله و سایر خطرات طبیعی در خانواده مطرح شود و توصیه های لازم یادآوری گردد.

  توصیه های ایمنی قبل از وقوع آتش سوزی زلزله در ساختمانهای اداری : 

- در صورتی که ساختمان اداری شما بدون مقاومت لازم در مقابل زلزله های شدید میباشد با همکاری مشاوران و افراد خبره برای مقاوم سازی این ساختمانها اقدام نمایید.

 - قطعات دکوراسیون در سقف اتاقها را مورد بررسی قرار دهید و در صورت نیاز آنها را تعمیر کنید.

 - لامپهای مهتابی (فلورسنت) در سقف اتاقها باید در محل خود کاملا محکم بسته شده و توسط دو سیم در دو انتها مهار شوند.

 - چراغها باید بصورت کاملا مطمئن به سقف متصل شوند.

- برای جلوگیری از افتادن کانالهای تهویه هوا، این قطعات باید در محل خود به طرز صحیحی مهار شوند.

- بلندگوها که در قسمتهای مختلف راهروها نصب شده اند، باید محکم بسته شوند تا تکانهای آنها به هنگام زلزله کاهش یابد. چرا که وجود آنها در ساختمان ضروری است. ( برای ارسال پیامهای ضروری)

محل قرار دادن سیستم های مخابراتی و ارتباطی باید بدقت بررسی شود و از ایمنی آنها اطمینان حاصل گردد.

 برقرری سیستم ارتباطی داخل ساختمان از طریق تلفنهای بیسیم و قابل حمل در هر قسمت عمل جمع آوری اطلاعات از افراد و وضعیت محل را به راحتی امکان پذیر میسازد.

 - کپسولهای آتشنشانی به همراه راهنمای استفاده از آنها در فواصل معینی قرار دهید و کارمندان را از محل آنها آگاه سازید.

- مکانهای آسیب پذیر داخل ساختمان از قبیل آزمایشگاهها و کارگاهها را شناسایی کرده و آنها را ایمن نموده و اشیاء را در محل خود ثابت نمایید.

 - در تمام طبقات و اتاقها لیست اسامی کارمندان را تهیه نمایید.

 - نقشه ای از تمام مکانهای مهم، اتاقها، راهروها، راه پله ها و موقعیت انبارها تهیه نمایید.

 - لیستی از تمام دارایی ها و وسایل قسمتهای مختلف برای برآورد خرابی های احتمالی پس از زلزله تهیه نمایید.

-  لیستی از شماره تلفنهای ضروری شامل آتش نشانی، بیمارستانها و درمانگاهها تهیه نمایید.

                                                                                                                

متاسفانه بحث آتش سوزی در ساختمان با وجود اهمیتی که دارد زیاد مطرح نمی شود و در زمان ساخت زیاد اهمیت داده نمی شود ،من از تمامی شما عزیزانی که به نوعی با احداث انواع ساختمان در ارتباط هستید تقاضا دارم به این مورد حتما دقت نمایید.برای آشنایی با دستورالعمل ها واستانداردها به مقررات ملی ساختمان،مبحث سوم،حفاظت ساختمان ها در برابر حریق مراجعه نمایید.

البته من به طور خیلی خیلی مختصر گزیده ای از آن را برای شما عزیزان گذاشته ام:

 

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان - حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق


مقررات ملی ساختمان به صورت زیر است:
3-1-1 تعاریف
3-1-2 مقررات کلی
3-1-3 بخش ھای سه گانه راه خروج
3-1-4 اجزای تشکیل دھنده راه خروج
3-1-5 ظرفیت راھھای خروج
3-1-6 حداقل تعداد راھھای خروج الزامی
3-1-7 چگونگی استقرار راھھای خروج
3-1-8 روشنایی راھھای خروج
3-1-9 علامتگذاری راھھای خروج
3-1-10 ضوابط اختصاصی راهھای خروج در تصرف ھای مسکونی
3-1-11 ضوابط اختصاصی راههای خروج در تصرف ھای آموزشی / فرھنگی
3-1-12 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای درمانی / مراقبتی
3-1-13 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای تجمعی
3-1-14 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای اداری / حرفه ای
3-1-15 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای کسبی / تجاری
3-1-16 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای صنعتی
3-1-17 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای انباری
3-1-18 ضوابط اختصاصی ساختمان ھای بلند

مقدمه
اجرای تأسیسات برقی و مکانیکی در ساختمان ھا، استفاده از مصالح سوختنی، توسعه شبکه ھای انرژی، برق و گاز و بکارگیری تجھیزات گوناگون سبب افزایش احتمال آتش سوزی در ساختمان ھا گردیده است و به ھمین دلیل توجه بیشتر به موضوع حفاظت ساختمان ھا در برابر حریق، امری الزامی و اجتناب ناپذیر محسوب می گردد .به منظور حفظ جان و مال انسان ھا و فراھم ساختن ایمنی لازم در برابر آتش سوزی، رعایت اصولی در طراحی و اجرای ساختمان ھا ضروری است که مھمترین آن عبارتند از:
تأمین تمھیدات لازم در طراحی و اجرای ساختمانھا بمنظور پیشگیری از بروز حریق.
فراھم ساختن شبکه ھای علائمی محافظ ( تشخیص، ھشدار، اعلام ) و امکانات مھار، کنترل و اطفاء حریق در ساختمان.
جلوگیری از گسترش آتش و دود در ساختمان و سرایت حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر.
پیش بینی راه ھای خروج جھت خارج شدن به موقع و ایمن افراد از ساختمان و انتقال آنان به مکان ھای امن بر اساس تصمیمات متخذه در جلسات کمیته تخصصی مبحث سوم، در نخستین مرحله از تدوین و تصویب مقررات ملی ساختمان پیرامون حفاظت ساختمان ھا در برابر حریق، تأمین ایمنی لازم جھت حفظ جان انسانھا مورد تأکید بوده است و به ھمین دلیل در این مرحله مقررات و ضوابط مربوط به راه ھای خروج از بنا و فرار از حریق که از بیشترین اھمیت و تاثیر در این راستا برخوردار می باشند، به شرح صفحات پیوست تدوین و پس از بررسی و تصویب در کمیته تخصصی مبحث سوم جھت تصویب نھایی به شورای تدوین مقررات ملی تقدیم گردیده است.


بدیھی است ضوابط مربوط به:
موقعیت و ابعاد ساختمان
انواع ساختارھا
محافظت سازه، قطعات و مصالح
پلکان ھا و آسانسورھا
دیوارھا و نازک کاری ھای ساختمان
تأسیسات برقی و مکانیکی
سیستم ھای اعلام و اطفاء
در مراحل بعد بر اساس اولویت ھای مورد نظر شورای تدوین مقررات ملی و کمیته تخصصی مبحث سوم تھیه و در زمان مقتضی با توجه به شرایط فنی، تخصصی و اجرایی موجود در کشور از نظر وجود مھارتھای لازم، مصالح، تجھیزات و نیز امکانات اقتصادی کشور بعنوان مقررات ملی اعلام خواھد گردید.
از آنجا که در ھر ساختمان کلیه پیش بینی ھا و تمھیدات لازم جھت ایمنی ساکنان و متصرفان در برابر حریق باید فراھم گردد، ضروری است طراحی و ساخت ساختمان ھا به نحوی صورت گیرد که با توجه به کاربری، ابعاد و تعداد طبقات، به مدت مناسبی در برابر حریق مقاومت نموده و از گسترش حریق به فضاھا یا ساختمان ھای مجاور جلوگیری شود .بدین منظور توجه به الزامات اساسی زیر (تا تصویب مقررات مربوطه) در طراحی و اجرای ساختمان ھا ضروری خواھد بود.


١- طراحی و اجرا به نحوی باشد که در صورت وقوع حریق افراد بتوانند خود را از طریق مسیرھای امن و مشخص شده به محل ایمنی در داخل یا خارج از ساختمان برسانند.بدین منظور لازم است:

- مسیرھای خروج از ساختمان و فرار از حریق به تعداد کافی و با ظرفیت لازم پیش بینی شده و در محل ھای مناسبی از
ساختمان قرار گیرند، به نحوی که افراد قادر باشند در صورت وقوع حریق بدون تشویش و اضطراب خود را به محل امن برسانند.


- روشنایی لازم و مناسب در مسیرھای فرار تامین شده و کلیه خروجی ھا به نحو مناسب علامت گذاری و مشخص شوند.

- تمھیدات لازم برای جلوگیری از نفوذ شعله و دود به مسیرھای خروج به نحو مناسب و با توجه به کاربری، ابعاد و ارتفاع ساختمان پیش بینی گردد.

تمھیدات و پیش بینی ھای لازم به منظور جلوگیری از گسترش حریق در داخل ساختمان از طریق پوشش ھا و نازک کاری ھای داخلی، به عمل آید.بدین منظور لازم است :

- تا ھنگام تدوین مقررات و دستورالعمل ھای لازم، تا حد امکان از مصالح غیر سوختنی و یا نیمه سوختنی استفاده شود.

پوششھا به نحوی انتخاب شوند که در برابر پیشرفت سطحی شعله مقاومت لازم را دارا بوده و در صورت مشتعل شدن، شدت تولید حرارت ناشی از سوختن آنھا محدود باشد.

طراحی و اجرای ساختمان به نحوی باشد که از گسترش حریق از یک فضا یا ساختمان به فضاھا یا ساختمان ھای مجاور جلوگیری به عمل آید. بدین منظور لازم است :


- در صورت وقوع حریق، ساختمان با توجه به کاربری و ابعاد خود تا مدت مناسبی مقاومت و پایداری خود را حفظ نماید.

- به منظور جلوگیری از گسترش حریق متناسب با کاربری و ابعاد ساختمان فضابندی ھای مناسب در داخل ساختمان، به وسیله ساختارھای مقاوم حریق، صورت گیرد.


- راهھای ارتباطی و فضاھای پنھان نظیر شفت ھا، محل عبور کابل ھا و لوله ھا، فضاھای مجوف بین دیوارھا و نماھای خارجی ساختمان و غیره به نحوی طراحی و اجرا شوند که از گسترش حریق از طریق در داخل آنھا جلوگیری به عمل آید.

- دیوارھای مشترک بین ساختمان ھا به نحوی طراحی و اجرا شوند که در برابر گسترش حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر مقاومت نمایند.

- دیوارھای خارجی ساختمان ، متناسب با کاربری و ابعاد ساختمان در برابر گسترش حریق به خارج از آن مقاومت نمایند.

- بام ھا به نحوی طراحی و اجرا شوند که با توجه به موقعیت ساختمان از گسترش حریق از طریق آن به اماکن مجاور جلوگیری گردد.

٢- کلیه تمھیدات لازم جھت دسترسی نیروھای آت ش نشانی به محل حریق در ساختمان در نظر گرفته شود . بدین منظور لازم است:

- راه رسیدن خودروھا، وسایل و امکانات امکانات آتشنشانی به مجاورت ساختمان وجود داشته باشد.

- برای دسترسی نیروھای آتشنشانی به فضاھای داخلی ساختمان مسیرھای امن در نظر گرفته شود.

- به تناسب کاربری و ابعاد ساختمان ، برای استفاده نیروھای آتش نشانی، امکانات اطفایی در داخل ساختمان پیش بینی گردد.
ھمچنین توجه به این نکته ضروری است در مواردی که سایر مقررات ملی ساختمان مانند مقررات مربوط به تاسیسات برقی و مکانیکی، لوله کشی گاز و سیستم ھای تھویه محدودیت ھای متفاوتی نسبت به ضوابط این مبحث ایجاد و الزام نماید، ضوابطی باید ملاک عمل قرار گیرد که محدودیت بیشتری دارد. و به ویژه National Fire Protection Association (NFPA) در تدوین این مبحث از مدارک فنی و انتشارات نشریه شمارة ١١٢ دفتر تحقیقات و معیارھای فنی سازمان برنامه و بودجه تحت عنوان دستورالعمل اجرایی محافظت ساختمان ھا در برابر آتش سوزی بعنوان مدارک مرجع استفاده شده است. امید است با اجرای این مبحث علاوه بر حفظ جان و مال انسان ھا شاھد تحقق اھداف مقررات ملی ساختمان مانند افزایش عمر مفید ساختمان ھا، حفاظت از سرمایه ھای مردمی و عمومی، صرفه جویی و افزایش بھره وری و تأمین آسایش و ایمنی انسانھا باشیم.

کمیته تخصصی مبحث سوم
دفتر تدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان

3-1 راھھای خروج از بنا و فرار از حریق
3-1-1 تعاریف
در این مبحث از مقررات ملی، به منظور اعمال مقررات محافظت ساختمان ھا در برابر حریق، واژه ھا و اصطلاحات با معانی و مفاھیمی که در این بخش ذکر شده است، مورد استفاده واقع میشوند:


آزمایش حریق استاندارد
آزمایش یا آزمایش ھای استاندارد ویژه برای شناسایی مقاومت و رفتار مصالح، فرآورده ھا، اعضا و اجزای ساختمانی در مقابل آتش سوزی، که مشخصات اجرایی آنھا بعد به وسیله مقررات مربوط به خود تعیین خواھد شد.

ارتفاع طبقه و بنا
منظور از ارتفاع یک طبقه، فاصله قائم از کف تمام شده آن طبقه تا کف تمام شده طبقه بالاتر است .ارتفاع طبقه آخر بنا، حد فاصل کف تمام شده آن طبقه تا کف تمام شده متوسط سطح بام ساختمان می باشد. ارتفاع بنا به ارتفاع تمام طبقات یا فاصله قائم از کف زمین طبیعی تا متوسط ارتفاع بام ساختمان گفته می شود.

افزایش بنا
انجام ھرگونه عملیات ساختمانی که سطح یا حجم یک بنا را افزایش دھد.

اعضا باربر
اعضایی از ساختمان که بار مرده و زنده ساختمان را به شالوده ھا انتقال می دھند.

بازارچه
مجموعه ای بنا که برای عرضه غیرمتمرکز کالاھای مختلف در نظر گرفته شده، و یک راه عبور و مرور عمومی با حداقل ٩متر عرض را در بر می گیرد.

بالابر
اتاقک یا سکویی که به مکانیسم بالا و پائین شدن در مسیر قائم و ثابت مجھز باشد.

بنای موجود
بنایی که مطابق مقررات و قوانین گذشته اجرا و تکمیل شده است.

پلکان خارجی
پلکانی که حداقل از یک طرف در ارتباط مستقیم با فضای آزاد باشد.

پلکان متحرک
پلکانی که به کمک وسایل و دستگاھھای مکانیکی حرکت کند. رجوع شود به بند 3-1-4-6

پنجره حریق
پنجره ای که با آزمایش حریق استاندارد حائز شرایط مقاومت و محافظت در برابر حریق متناسب با محل استقرار خود باشد.

پنجره چشمی
پنجره ای که فقط برای تأمین دید به فضای مجاور تعبیه شده باشد.

 

+ نوشته شده توسط mohsen در چهارشنبه 1389/07/07 و ساعت 0:13 AM |

 

کشور ما در منطقه ای زلزله خیز واقع شده است. وقوع هر چند روز یک زلزله آن هم با شدت حدود ۴ ریشتر نشان دهنده وجود یک خطر دایمی است. چرا که هر از چند گاه نیز زلزله ای مخرب با تلفات انسانی و مالی وسیع به وقوع پیوسته و پس از چندی دوباره کارها به همان روال چرخیده است. زلزله بم از نظر توجه به مسائل پایه ای و ریشه ای در مدیریت بحران و به تبع آن افزایش پایداری بناها و تأسیسات در برابر خطر زلزله یک نقطه عطف محسوب می شود. از این رو توجه به امر مقاوم سازی ساختمان ها، تأسیسات مهم و شریان های حیاتی بسیار ضروری به نظر می رسد تا بلکه بتوان از طریق مقاوم سازی ساختمان ها ضمن حفظ جان انسان ها، افزایش پایداری سازه های مهم در برابر زلزله، حفظ سرمایه های ملی و ارتقای توان کشور برای مدیریت مطلوب بحران ناشی از زلزله کمک کرد.

شمار زیادی از سازه های موجود که در مناطق زلزله خیز واقع شده اند بر اساس آیین نامه های طراحی لرزه ای قدیمی که دیگر اعتباری ندارند ، ساخته شده اند . علاوه بر آن شماری از زلزله های اصلی که در طول سالهای اخیر اتفاق افتاده اند بر اهمیت سبک شدن برای کاهش خطر لرزه ای تاکید می کنند.شاید یکی از عللی که باعث گسترش علم مهندسی عمران در گرایش عمران گشته است علاوه بر افزایش جمعیت که تقاضا برای مسکن را افزایش داده است مقاوم سازی ساختمان در برابر عوامل تخریبی طبیعی مانند زلزله است.چرا که ساختمانهایی که بدون در نظر گرفتن ضوابط دقیق مهندسی روز وحتی بناهای سنتی که با خشت و گل و چوب و سنگ و… ساخته می شوند دچار مشکل نمی شوند مگر آنکه روزی زلزله بیاید . اما با توجه به گسترش این علم در سطح دنیا و استفاده سیستم آموزشی دانشگاههای ایران در بالاترین سطح و تربیت نیروهای متخصص در مقطع دکترا چرا هنوز برای این مهم فکری نشده است (با توجه به اینکه غالب نقاط ایران از استعداد زلزله خیزی برخوردار است) و هر از چند گاهی زلزله باید تعدادی زیادی از برادران و خواهران ما را از ما جدا کند و تمام ارگانهای کشور بسیج شوند تا فقط به امداد بخش کو چکی از خسارت دیدگان به صورت مقطعی بپردازند. آیا زمان آن نرسیده تا فکری برای این امر شود و از وارد شدن این همه خسارات مالی و جانی جلو گیری شود؟

برخی از علل عبارتند از :

 1-عدم وجود نظارت قوی بر ساختمان سازی در کشور:

متاسفانه سیستم قوی نظارتی در بخش ساختمان سازماندهی نشده است.(لازم به ذکر است برخی کشورها دارای پلیس ساختمان هستند که با قاطعیت در این زمینه فعالیت می کنند)به عنوان مثال اگر از ساختمانهای خشتی و ساختمانهایی که به هر دلیل بدون ضوابط مهندسی طراحی و ساخته شده اند انتظار مقاومت نداشتیم آیا انتظار زیادی است که ساختمانهای دولتی که با صرف هزینه های کلان از بیت المال مسلیمن و عمدتا زیر نظر سازمان مسکن و شهر سازی ساخته شده است نیز مانند ساختمانهای خشتی از بین روند.(تخریب ساختمان بانک ملت که در سال 1381 ساخته شده و یا سایر ساختمانهای دولتی دلیلی بر این مدعا است)

 2-بالا بودن هزینه و نایاب بودن مصالح اولیه واستاندارد ساختمان سازی مانند سیمان ،تیر آهن ،آرماتور و….و دخالت دلالها در این زمینه

 3-عدم برخورد قاطع و قضایی با متخلفین امر ساختمان سازی:

متاسفانه کمتر شنیده یا دیده ایم که با اشخاصی که با قصد کسب منفعت و بدون توجه به ضوابط مهندسی اقدام به ساختمان سازی می کنند برخورد شود هر چند که آقای ستاری اعلام کرد که این گونه اشخاص شناسایی و مورد پیگرد قرار خواهند گرفت ولی با توجه به سابقه مبارزه با مفاسد اقتصادی که هر چند با پیگیری مسئولین دلسوز ولی با کارشکنی متنفذین و … همراه بود و در این راه در مقابل قوه قضاییه اقدام به برپایی جنگ روانی و متهم به سیاسی کاری و جناحی عمل کردند و حتما با گام برداشتن مسولین قوه قضاییه در راه مجددا به جناحی بودن متهم میشوند 

از دیگر علل می توان به این موارد اشاره کرد:

4-عدم تلاش جدی در راستای بالا بردن فرهنگ مقاوم سازی ساختمان در میان مردم

5-عدم حمایت از مردم بخصوص قشر مستضف جامعه در جهت مقام سازی ساختمان

6-عدم تربیت نیروهای متخصص و کادر فنی قوی در رشته های مختلف ساختمان سازی مانند جوشکار و….

7-توجه بیشتر به بعد کمی کار بجای بعد کیفی کار

مقاوم سازی لرزه ای سازه های موجود یکی از موثرترین روش ها برای کاهش این خطر است .در سالهای اخیر تحقیقات مهمی به مطالعه در رابطه با راهکارهای مختلف جهت ترمیم و تقویت سازه های بتن مسلح برای بالا بردن عملکرد لرزه ای آنها اختصاص داده شده است .

مقاوم سازی چیست؟

«مقاوم سازی» در علم مهندسی عمران به مفهوم بالا بردن مقاومت یک سازه ساختمان در برابر نیروهای وارده است. امروزه از این اصطلاح بیشتر در مورد نیروی زلزله استفاده می شود. از دیدگاه علمی، مقاوم سازی واژه کاملاً درستی برای این منظور نیست. چرا که منظور از اصطلاح مقاومت سازی» به طور قطع بالا بردن مقاومت در برابر نیروی زلزله نیست بلکه منظور بهبود عملکرد اجزای سازه ساختمان در برابر نیروی زلزله است.

برای همین منظور، سازمان پیشگیری و مدیریت بحران تهران به دنبال آن است با تدوین طرح بهسازی لرزه ای نسبی ساختمان های پایتخت، به روشی ساده و به دور از محاسبات پیچیده مقاوم سازی ساختمان ها را از طریق آموزش نیروهای نیمه ماهر و جوشکاران جوان عملی کند.

یکی از موضوعات مهم و اساسی در راهبرد کاهش خطرپذیری در برابر زلزله، مقاوم سازی ساختمان های موجود با کمترین هزینه با سرعت بالا و به صورت ساده است تا دست کم جان شهروندان در زلزله ای متوسط به بالا حفظ شود و در حقیقت آستانه ریزش ساختمان ها ارتقا یابد.

در حال حاضر به واسطه هشدارهایی که درباره زلزله تهران داده می شود، مسأله مقاوم سازی به طور جدی در حال پیگیری است. برای ساخت یک سازه و ساختمان معمولی باید به بسیاری از موارد توجه کرد. از جمله مهم ترین این موارد می توان به پی ساختمان و جوشکاری آن اشاره کرد در حالی که پی ساختمان از اصلی ترین موضوعات ساخت و ساز محسوب می شود و به عنوان مثال برای ساخت پی باید به میزان دقیق و حساب شده نسبت آب و سیمان را رعایت کرد اما متأسفانه کارگران ساختمانی غیرماهر و آموزش ندیده به این اصول توجه نمی کنند و همچنین در جوشکاری ساختمان باید از تکنسین های جوشکاری که دارای پروانه جوشکاری هستند استفاده کرد، اما این سهم نیز در کشور ما رعایت نمی شود. از آنجا که گسل های اصلی و فرعی بسیاری در شمال، غرب، جنوب و شرق تهران وجود دارد و خاک جنوب تهران به دلیل وجود سفره های زیرزمینی بسیار در این منطقه سست است، بنابراین به هنگام وقوع زلزله سطح آب های زیرزمینی بالا آمده و بسیاری از ساختمان ها واژگون می شوند و یا در زمین فرو می روند.

چنانچه این اتفاق رخ دهد، تمام راه های ارتباطی قطع می شود، شبکه های آب، برق و گاز آسیب می بیند و به گفته برخی کارشناسان طبق بررسی ها تهران سه روز متمادی در آتش می سوزد چرا که در تهران اصول شهرسازی رعایت نشده و ساختمان ها به صورت فشرده ساخته شده است. به همین علت در هنگام وقوع زلزله راهی برای کمک رسانی و یا دور شدن از حوادث بعد از آن وجود ندارد.

در این جا است که لزوم مقاوم سازی ساختمان ها در جهت افزایش پایداری سازه های مهم در برابر زلزله اهمیت خود را نشان می دهد. اما سؤالی که مطرح می شود این است که چه ساختمان هایی به مقاوم سازی نیاز دارند.

چه ساختمان هایی نیاز به مقاوم سازی دارند؟

در ابتدا ساختمان ها را به چهار دسته تقسیم می کنیم. دسته اول ساختمان های حیاتی هستند که به دلیل نوع کاربری و استفاده ای که دارند امکان انتقال تجهیزات را نداشته و از طرفی باید عملکرد خود را بعد از زلزله نیز حفظ کنند. این ساختمان ها شامل مراکز درمانی، ایستگاه های مخابراتی و تلویزیونی، مراکز امنیتی و پالایشگاه ها هستند. دسته دوم را ساختمان هایی تشکیل می دهند که در حال حاضر شرایط خاصی ندارند اما پس از زلزله به عنوان مراکز خدماتی و کمک رسانی مورد نیاز هستند و لازم است حتماً سرپا باشند. برخی از سوله ها، مساجد، مدارس، مراکز مدیریت کلان و مراکز مدیریت بحران از این جمله محسوب می شوند. از سوی دیگر ساختمان هایی که قبل و بعد از زلزله اهمیت خاصی ندارند ولی در صورت آسیب جدی تلفات جانی زیادی در پی خواهند داشت مانند مراکز عمومی، استادیوم، برج ها و .... . دسته چهارم نیز ساختمان های معمولی هستند که هیچ کدام از موارد فوق را شامل نمی شوند مانند منازل مسکونی، ساختمان های اداری و تجاری معمولی.

اهمیت و نیاز مقاوم سازی از دیدگاه کلان به ترتیب از دسته اول ساختمان ها آغاز و به دسته چهارم کاهش می یابد. همچنین مقاوم سازی دسته اول و دوم کاملاً به عهده و وظیفه دولت است. اما دسته سوم بین دولت و کارفرمایان خصوصی مردم مشترک بوده و دسته چهارم کاملاً به عهده مردم است. اما از طرفی مقاوم سازی دسته اول و دوم تقریباً تأثیری مستقیم در کاهش مستقیم تلفات زلزله ندارد و تنها مقاوم سازی دسته سوم و چهارم است که در کاهش مستقیم تلفات زلزله نقش دارند.

بدیهی است که هزینه و زمان لازم برای مقاوم سازی دسته سوم و چهارم به قدری زیاد است که عملاً این امر را غیرممکن ساخته است. چرا که برخی از ساختمان ها که قدیمی هستند و برخی دیگر نوساز که در آن اصول و مقررات مربوطه رعایت نشده است و به این ترتیب اگر بخواهیم مقاوم سازی را به آنها نیز تعمیم دهیم عملاً باید دوباره کشور را بسازیم. بنابراین دولت موظف است که مقاوم سازی را معطوف به ساختمان هایی از جمله مراکز درمانی، مخابراتی، مدارس و مراکز مدیریت بحران کند و مقاوم سازی ساختمان ها و مراکز شخصی را به عهده خود مردم بگذارد و دولت صرفاً می تواند تسهیلات و قوانین لازم را در اختیار آنها قرار دهد.

به هر حال مقاوم سازی در هر دو زمینه چه ساختمان های قدیمی و بافت فرسوده و چه ساختمان های نوساز مطرح است. در مورد نوسازی ساختمان ها نیاز به ضوابط منسجم تری برای کنترل دقیق طراحی، ساخت براساس نقشه های اجرایی، جوشکاری صحیح و بتن ریزی قابل اعتماد وجود دارد مخصوصاً حتی پس از محاسبات و طراحی مناسب، ضعف جوشکاری در ساختمان های فلزی و ... کم بودن مقاومت بتن در سقف و پی ساختمان های فلزی و در کل ساختمان های بتنی، معضل بزرگی است و هیچ نوع کنترلی بر آنها وجود ندارد.

تصور اینکه زلزله مخربی در تهران رخ دهد برای همه مشکل است اما هر چه زمان می گذرد و بررسی های بیشتری در این باره صورت می گیرد واقعیات تلخ تری روشن می شود.

مسأله مهم بعدی، قطعات الحاقی و غیر بار ساختمان مثل دیوارهای اطراف و متغیرها، دست انداز بام، بالکن و پنجره و شیشه مخصوصاً نماهای شیشه ای است که به علت عدم اتصال کافی به سازه ساختمان در اثر وقوع زلزله حتی مواقعی که اسکلت ساختمان مقاوم است، احتمال جدایی و ریزش آنها به داخل و خارج ساختمان وجود دارد و حتی در برخی موارد آوار و شیشه بر سر افرادی که در حال خروج از ساختمان هستند فرو ریخته و باعث جراحات یا فوت آنها شده است. مسأله مهم بعدی، بازسازی ساختمان های فرسوده است که ظاهر شکیلی به آن می دهد و ضعف های سازه ای آن را می پوشاند و این در حقیقت خواسته یا ناخواسته نوعی تقلب در ساخت و فروش به حساب می آید. در حالی که شهرداری های مناطق به هیچ وجه نباید به ساختمان هایی که استحکام واقعی سازه ای ندارند اجازه بازسازی بدهد.

از طرفی مقاوم سازی درباره ساختمان های بسیار قدیمی که عمدتاً متشکل از دیوار باربر و بعضاً همراه بایک نیم اسکلت فلزی هستند به علت هزینه های بالا و مشکلات اجرایی، اگر محال نباشد، به غیرممکن نزدیک است. در مورد ساختمان های نیمه قدیمی و بعضاً جدیدتر که به صورت اسکلت بتنی اجرا شده به علت پوشش میلگرد در داخل بتن و عدم دسترسی آسان به آن و عدم وجود مصالحی که به راحتی به بتن متصل شود تشخیص موارد ضعف و همچنین مقاوم سازی آن بسیار مشکل بوده و اجرای ورق و پروفیل های فلزی جوشکاری شده روی اسکلت بتنی به صورت وصله و پینه راهگشا نخواهد بود.

در ساختمان های اسکلت فلزی به علت ماهیت آن، اجرای مقاوم سازی عملی تر است، اما به علت هزینه زیاد و تخریب قسمت های زیادی از نازک کاری و سفت کاری برای دسترسی به تیرها، ستون ها و اتصالات و همچنین چند واحدی بودن ساختمان ها و عدم حصول توافق هماهنگ میان مالکان واحدها، معمولاً از اجرای آن اجتناب می ورزند و در صورت اجرا نیز رسیدن به یک نتیجه ایده آل ممکن نیست. در این گونه موارد گزینه بهتر، تخریب و نوسازی کامل ساختمان است و وضعیت فونداسیون و مقاومت آن در برابر نیروی زلزله نیز باید بررسی شود.

بهرحال عملکرد لرزه ای سازه میتواند توسط مقاوم سازی یا ترمیم افزایش یابد . که در این مقوله مهندس راهکاری را بر اساس ارزیابی لرزه ای سازه انتخاب می کند.
بنابراین نیازهای اساسی ترمیم و تحقیقات مختلف روی راهکارهای مقاوم سازی میبایست قبل از انتخاب روش روش مقاوم سازی بررسی شود .در این مقاله مشخصات راهکارهای مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفته و همچنین رابطه بین مقاوم سازی و خصوصیات سازه ای شرح داده شده است.علاوه بر آن چند مورد از مطالعات سازه ای که برای مقاوم سازی اعمال شده ، ارایه شده است.

راهکارهای مقاوم سازی لرزه ای :


شمار زیادی از راهکارهای موجود مقاوم سازی لرزه ای بسته به نوع و شرایط مختلف سازه موجود است . بنابراین انتخاب نوع مقاوم سازی روند پیچیده ای دارد و تحت تاثیر توام فناوری ، شرایط اقتصادی و اجتماعی قرار دارد .در زیر عواملی که روی انتخاب راهکارهای مقاوم سازی تاثیر می گذارد را بررسی می کنیم :

مقاوم سازی سطح سازه:


مقاوم سازی سطح سازه بطور معمول برای افزایش مقاومت جانبی سازه های موجود مورد استفاده قرار می گیرد . از این قبیل مقاوم سازی ساختمانهای بتن مسلح می توان بادبندهای فولادی ، کابلهای پیش تنیده ، دیوارهای پر کننده ، دیوارهای برشی ، پرکننده ها با مصالح بنایی و جداکننده های پایه را نام برد .روشهایی که در زیر شرح داده میشود معمولا برای مقاوم سازی سطح سازه مورد استفاده قرار می گیرد:


اضافه کردن دیوارهای سازه ای بتن مسلح:


اضافه کردن دیوارهای سازه ای یکی از متداولترین روشهای مقاوم سازی سطح سازه برای تقویت سازه های موجود می باشد . بطور کلی تعمیر و ترمیم دیوار برشی موجود یا پرکننده برای یکی از دهانه های قاب استفاده می شود .علاوه بر آن به منظور کاهش زمان و هزینه از شاتکریت یا پانلهای پیش ساخته استفاده می شود . تحقیقاتی که در زمینه دیوارهای سازه ای انجام شده است و یافته ها به نسبت تحقیقات دقیق انجام شده گزارش شده است .تحقیقات نشان می دهد که روند پرکنندگی نقش مهمی در پاسخ پانلها و سازه های دیگر ایفا کرده است . روند پرکنندگی با سخت کردن سازه می تواند برش پایه را افزایش دهد .اثرات واژگونی و برش پایه در محل پر کننده سخت کننده متمرکز شده است .بنابراین در این محلها فونداسیون میبایست تقویت شود.
JIRSA و KREGER در 1989 دیوارهای پرکننده یک طبقه را در کاربرد برای چهار نمونه آزمایش کردند.در آزمایش آنها از یک قاب بتن مسلح سه دهانه ، تک طبقه غیر شکل پذیر تا تکنیکهای ساختمان سازی در دهه 1950 را مدل کنند. در این سازه فاصله آرماتورهای برشی ستون زیاد بود و فشردگی وصله ها برای تامین مقاومت کششی نهایی کافی نبود .در آزمایش آنها ابتدا دیوارهای سه گانه در محل بازشو تغییر یافت .آرماتورهای طولی در نزدیکی ستونهای موجود برای افزایش پیوستگی فولاددر 4 نمونه اضافه شد.در ابتدای 3آزمایش شکستهای ناشی از وصله های لب به لب ناقص ستونبا وجود ترمیم پرکننده هاایجاد شد.

استفاده از بادبندهای فولادی :


اضافه کردن بادبندهای فولادی برای تقویت کلی و سخت کردن ساختمانهای موجود می تواند موثر باشد .بادبندهای هم مرکز یا برون مرکز می توانند در دهانه های انتخابی یک قاب بتن مسلح برای افزایش مقاومت جانبی سازه استفاده شود.مزیت این روش آنست که دیگر به تقویت فونداسیون نیاز نیست چون بادبندهای فولادی معمولا بین اعضای موجود قرار میگیرند.
افزایش بارگذاری روی فونداسیون موجود در محل بادبندها ممکن است پس هنوز بایدفونداسیون مورد ارزیابی قرار گیرد .علاوه بر آن اتصال بین قاب بتنب موجود و اعضای بادبندی باید به دقت انجام شود زیرا اتصال در طول مدت زلزله آسیب پذیر است.
گزارشات چندبن محقق حاکی از موفقیت استفاده از بادبندها برای ارتقای رفتار سازه های بتن مسلح است .علاوه بر آن استفاده از بادبندهای فولادی پس کشیده توسط میراندا و برترو در 1990 به منظور ارتقای پاسخ ساختمانهای مدارس کم ارتفاع در مکزیک مورد بررسی قرار گرفته است.
مارسی و گل در 1996 روی یک سازه ساختمانی دال ستون که با مقیاس یک سوم ، دو دهانه ، دو طبقه قاب بتن مسلح ساخته شده بود آزمایش کردند .آنها این آزمایش را در 2 مرحله با بادبندهای فولادی برون محور و هم محور آزمایش کردند و آنها را با قاب بتنی اصلی مقایسه کردند .شکل 9 قاب نمونه مهاربندی نشده را نشان میدهد .شکل10 با مقایسه منحنیهای هیسترزیس قاب مقاوم سازی نشده و مقاوم سازی شده نشان دهنده افزایش مقاومت ، سختی و استهلاک انرژی ناشی از مقاوم سازی است.این آزمایش برای هر دو نمونه مقاوم سازی شده درست بود .مخصوصا نتایج بعد از اتصال بتن و بادبند نشان داد که قاب رفتاری بسیار شکل پذیر دارد. به طوریکه در 15 چرخه بارگذاری بدون شکست باقی ماند.

جداسازی لرزه ای :


اخیرا ، شمار زیادی از محققان روی جداسازی لرزه ای بعنوان روشی برای مقاوم سازی تحقیقاتی انجام داده اند. هدف این نوع از مقاوم سازی ، جدا کردن سازه از زمین در طول حرکت زمین هنگام وقوع زلزله است .محل قرارگیری بین روبنا و فونداسیون آن است .بدلیل خصوصیات عالی استهلاک انرژی این روش بهترین برای ساختمان با ارتفاع کم و بار زیاد است.
استهلاک انرژی اضافی متداولترین روش برای زیاد کردن استهلاک انرژی یک سازه شامل قرار دادن میراگرهای اصطکاکی ، ویسکوالاستیک و هیسترزیس بعنوان مولفه های مهاربندی قابها می باشد .تعدادی از محققان مطالعاتی بر روی استهلاک انرژی اضافی داشته اند .از طرف دیگر FEMA 356 در مورد بعضی جنبه های منفی این روش صحبت می کند.
هنگامیکه تغییر مکانهای جانبی در اثر استفاده از استهلاک انرژی اضافی کاهش پیدا می کنند نیروها در سازه افزایش می یابد.


مقاوم سازی سطح عضو:


مقاوم سازی سطح عضو می تواند با استراتژی موثرتری نسبت به مقاوم سازی سطح سازه انجام شود .زیرا اعضایی که نیاز به افزایش عملکرد لرزه ای آنها در سازه وجود دارد انتخاب شده و مقاوم سازی میشوند . مقاوم سازی سطح عضو شامل اضافه کردن بتن ، فولاد یا الیاف پلیمری مرکب برای استفاده در ستونها و اتصالات بتن مسلح می باشد.مخصوصا در سازه های دال تخت اگر دال برای اثرات ترکیبی بارهای جانبی و ثقلی طراحی نشده باشد شکست ناشی از برش پانچ اتفاق می افتد.پس مقاوم سازی محلی کارایی بسیار مهمی در اتصالات ستون به دال دارد .اخیرا تحقیقاتی در رابطه با مقاوم سازی سطح عضو در آمریکا در مورد ستونها ، اتصالات تیر به ستون و اتصالات دال به ستون انجام شده است.


زره پوش کردن ستون:


مقاوم سازی ستون امری حیاتی برای عملکرد لرزه ای سازه محسوب می شود .برای جلوگیری از سازوکار طبقه در طول زلزله ، ستون ها نباید ضعیفترین اعضای یک سازه ساختمانی باشند .پاسخ ستون در یک سازه ساختمانی توسط ترکیب نیروی محوری ، خمشی و برشی کنترل میشود .بنابراین زره پوش کردن ستون می تواند برای افزایش مقاومت برشی و خمشی ستون استفاده شود تا ستون آسیب نبیند .اخیرا تحقیقاتی با تکیه بر کاربرد کامپوزیتها انجام شده است .بویژه مصالح الیاف پلیمری مرکب برای مقاوم سازی ستون استفاده می شود.
اگر زره پوش ها بطور موثر ستون را محصور کنند از شکست ستون در ناحیه مفصل پلاستیک جلوگیری می شود.


مقاوم سازی اتصالات دال به ستون:


در اتصالات دال به ستون شکست برش پانچ ناشی از انتقال لنگرهای نامتعادل بحرانی ترین نوع از آسیب سازه ای است . مقاوم سازی اتصالات دال به ستون به منظور جلوگیری از شکستهای ناشی از برش سودمند است و تحقیقات زیادی در رابطه با مقاوم سازی اتصالات دال به ستون انجام شده که شامل اضافه کردن بتن به سرستون یا صفحات فولادی به دو قسمت دال است که می تواند از شکست های ناشی از برش پانچ جلوگیری کند .هر دو راه حل نشان دهنده افزایش مقاومت دور تا دور سطح برش پانچ میباشد .جزییات این روش در شکل12 نشان داده شده است.

 ساخت خانه های متحرک یکی از متدهای پیشرفته در امر مقاوم سازی در برابر زلزله است از این روش در ساخت ساختمان ها، آپارتمان ها، کارخانه ها و ساختمانهای مراکز تجاری استفاده می شود. این روش بسیار کم خرج است و در مناطقی که از نظر مقاومت در مقابل زلزله از سطح پایینی برخوردارند و در نواحی زلزله خیز سراسر جهان واقع شده اند بسیار مناسب و مقرون به صرفه می باشد بدین ترتیب تمامی اصول ساختمان سازی به سمت ساختمان سازی مکانیکی متحول می شود. این ساختمان ها در برابر تمامی بلایای طبیعی از قبیل سیل، آتشفشان، رانش زمین و همچنین در مقابل زلزله های خطرناک و مهیب و حملات تروریستی هم مقاوم می باشد.
این طریقه مقاوم سازی که شیوه مهندسی ساختمانی "هاپکن" نام دارد نوعی مهندسی مکانیکی است که مدیریت و ابداع و سنجش تکنیکی آن را فردی به نام هاپکن به انجام رسانیده است. وی تا کنون چندین مورد از ماشین آلات مکانیکی را طراحی کرده و در این زمینه چند ابداع نوین داشته است.
وی طی مطالعاتش در دانشگاه فنی و همندسی هلند انیشه ساخت سیستم ساختمان ساری خانه های متحرک به فکرش خطور کرد. چندین سال بعد وی ایده اش را در این خصوص تکمیل کرد.
دیوار های این خانه از بتون درست شده است و بوسیله میله های فلزی کششی عمودی کاملا فشرده می شوند. بدین ترتیب بدلیل استفاده از مواد جامد فشرده و سنگین نیرو وارده به اجزای پایینی ساختمان بسیار افزایش می یابد. الببه باید گفت که دیوارهای هر طبقه بصورت کنترل شده ایی به آن فشار وارد می شود و میزان فشار وارده در تمامی طبقات یکسان است. علاوه بر یک میله عمود در هر طبقه از 3 میله افقی هم استفاده می شود.
در این ساختمان ها از مصالحی استفاده می شود که کار گذاردن آنها به آسانی صورت می گیرد که به موجب آن دیوار های ساختمان با بکار بردن میله های کششی محکم و مقاوم می شوند.
از دو گونه مصالح در ساختن ساختمان ها استفاده کرد:
_بلوک های سیمانی که در بسیاری از ساختمان ها در سراسر دنیا از آن استفاده می شود. با اندازه های lxwxh=400x200x200 mm, که در هر یک از آنها دو سوراخ وجود دارد.
_این نوع بسیار ارزان قیمت است و در آن فقط از میزان کمی ملاط(گل و آهک) استفاده می شود.
پس از اینکه مصالح ساختمانی تهیه شد، کار ساخت آن شروع می شود. این ساختمان می تواند طوری ساخته شود که در آن اصلا از ملاط استفاده نشود. دیوار ها فقط از طریق همان میله های کششی به اندازه کافی محکم و مقاوم می شوند. بدین ترتیب سوار کردن دیوارها بر روی ساختمان، تغییر شکل ظاهری آنها و جابجا کردن آنها بسیار آسان می شود.

ما نمی توانیم به هیچ شکل ممکن جلوی وقوع زلزله را بگیریم اما با راه حل ها و روشهای فوق می توانیم  احتمال بروز خسارات مالی و جانی را به حداقل ممکن برسانیم. در پایان نظر شما را   نسخه تدوین شده  دستورالعمل مقاوم سازی ساده  ساختمانهای مسکونی   که توسط سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران تهیه شده  جلب می نمایم:

براي نخستين بار در کشور دستورالعمل بهسازي لرزه اي ساختمان هاي مسکوني متداول با رويکردي جديد و مطابق با شرايط بومي کشور، با همکاري گروهي از متخصصان داخلي و با بهره گيري از توان علمي و فني موجود در کشور تدوين شد.

به گزارش ايرنا به نقل از روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران با توجه به ساخت وسازهاي ناهمگون با وضعيت لرزه خيزي شهر تهران و همچنين جمعيت ساکن در اين شهر، در صورت وقوع زلزله شديد يا متوسط، وقوع بحران در شهر تهران و به تبع آن کل کشور دور از انتظار نيست. بنابراين نياز مبرم به بهسازي و مقاوم سازي بافت شهري تهران کاملا محسوس است.
تجربه بهسازي لرزه اي ساختمان هاي موجود در چند سال اخير، بيانگر اين مطلب است که متأسفانه اتکا به روشهاي مقاوم سازي موجود که اغلب وارداتي بوده و به صورت ترجمه به ادبيات فني کشور اضافه شده است، از آنجا که نيازمند صرف هزينه قابل توجه و نامتناسب با شرايط اقتصادي عامه مردم و همچنين صرف مدت زمان طولاني براي انجام مطالعات و اجراي طرح است، نمي تواند پاسخگوي حجم انبوه نيازهاي مديريت شهري در بحث کاهش خطرپذير لرزه اي باشد.
مازيار حسيني رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران در اين باره گفت: مطالعات نشان مي‌دهد که بسياري از ساختمان هايي که در طول 30 سال گذشته ساخته شده‌اند را مي‌توان با ارايه مجموعه‌اي از تمهيدات فني ساده تجويزي و بدون نياز به محاسبات و آزمايش
ات پيچيده با صرف هزينه قابل قبول از آستانه فروريزش آني در زلزله رهايي بخشيد.
وي افزود: اين امر به عنوان يک اقدام اساسي و راهگشا در زمينه پيشگيري و کاهش خطر پذيري لرزه ايي شهر تهران و حفظ جان شهروندان در قالب طرح تهيه دستورالعمل طرح بهسازي نسبي لرزه اي ساختمان هاي متداول شهر تهران از سال 1386 در دستور کار سازمان پيشگيري مديريت بحران شهر تهران قرار گرفت.
حسيني خاطر‌نشان کرد: در اين راستا با بهره گيري از توان فني شرکت هاي مشاور ذي صلاح نسبت به انجام مطالعات وضع موجود ساختمان هاي مسکوني متداول شهر تهران، مطالعات آماري وضعيت اقتصادي – اجتماعي ساکنان اين ساختمان ها، انجام مطالعات تحليلي ساختمان هاي آسيب پذير و همچنين انجام مطالعات آزمايشگاهي مختلف از جمله آزمايش بررسي رفتار ساختمان هاي متداول در زلزله و سنجش تأثير اجراي طرح هاي بهسازي نسبي لرزه اي بر رفتار آنها و نيز ارزيابي کارائي روش هاي مقاوم سازي ساده ديوارهاي آجري، با همکاري مراکز علمي معتبر از جمله دانشگاه صنعتي شريف و دانشکده فني دانشگاه تهران اقدام شد که از اهم فعاليت هاي انجام گرفته در اين زمينه به شمار مي رود.

+ نوشته شده توسط mohsen در سه شنبه 1389/07/06 و ساعت 11:34 PM |

نیاز گسترده و روز افزون جامعه به ساختمان و مسکن وضرورت استفاده از روش ها و مصالح جدید به

 منظور افزایش سرعت ساخت سبک سازی افزایش عمر مفید ونیز مقاوم نمودن ساختمان در برابر زلزله

 را بیش از پیش مطرح کرده است .حل مشکلاتی نظیر زمان طولانی اجرا عمر مفید کم ویا هزینه زیاد

 اجرای ساختمان ها نیاز مند ارائه راهکار هائی به منظور استفاده عملی از روش های نوین ومصالح

 ساختمانی جدید جهت کاهش وزن و کاهش زمان ساخت , دوام بیشتر ونهایتا کاهش هزینه

 اجراست.سبک سازی یکی از مباحث نوین در علم ساختمان است که روز به روز در حال گسترش و

 پیشرفت میباشد.این فن اوری عبارتست از کاهش وزن تمام شده ساختمان با استفاده از تکنیک های

 نوین ساخت مصالح جدید و بهینه سازی روش های اجرا کاهش وزن ساختمان علاوه بر صرفه جویی در

 هزینه زمان و انرژی زیان های ناشی از حوادث طبیعی مانند زلزله را کاهش داده و صدمات ناشی از وزن

 زیاد ساختمان را به حداقل میرساند.

 برای بکارگیری تکنیک های سبک سازی نخست باید به مسئله اول علل سنگین شدن وزن ساختمان

 توجه کافی شود پس از شناخت این علل و عوامل باید جهت حذف یا به حداقل رساندن تاثیر آنها و وزن

 تمام شده ساختمان تلاش نمود .

 روش های سبک سازی ساختمان بطور عمده به دو دسته تقسیم میگردند :

 ۱) سبک کردن اجزای باربر ساختمان

 ۲) سبک کردن سازه ساختمان

 بخش عمده ای از مباحث مربوط به سبک سازی وتکنیک های رایج در مورد دستیابی به وزن مناسب

 ساختمانی را در بر میگیرد که شامل:شناخت مصالح سبک رایج در صنعت ساختمان (در داخل و خاج

 کشور)وتکنولوژی استفاده از آنها, معیار های ارزیابی میزان کارایی این مصالح بعنوان مصالح سبک

 ومیزان تاثیر به کار گیری مصالح نو در کاهش وزن ساختمان هزینه و زمان مورد نیاز اجرای یک ساختمان.

 تعریف مصالح سبک :مصالح سبک به مصالحی اطلاق میشود که وزن مخصوص انها از نمونه های

 مشابه کمتر بوده واستفاده از آنها به کاهش وزن کلی ساختمان بیانجامد.

 مصالح سبک در یک تقسیم بندی کلی به سه دسته تقسیم میشوند:

 ۱) مصالح سبک سازه ای

 ۲) مصالح سبک غیر سازه ای

 ۳) سیستم ها

 
▪ مصالح سبک سازه ای:

به ان دسته از مصالح گفته میشود که در موارد سازه ای در بنا به کار برده میشوندبه سه نوع تقسیم

 میشوند:

 ۱) بتونی

 ۲) طبیعی

 ۳) صنعتی

ب) مصالح سبک صنعتی:

 یکی از روش های سبک سازی ساختمان ها کاهش وزن تیغه های بار بر در ساختمان است.یکی از

 روش های نیمه پیش ساخته روش ساخت وساز به کمک پانل ها ی ساندویچی پیش ساخته تردی را

 نام بردکه با نام های تجاری مختلف از قبیل :پوما سپ وسیلانوبا این روش تا دو طبقه ساختمان با

 استفاده از باربری قطعات مورد نظر ساخته میگردد.

 پانل هابه دو گروه تقسیم میشوند:

 ۱) سازه ای

 ۲) غیر سازه ای

 پانل های سازه ای در موادر د سازه ای وغیر سازه ای بکار برده میشود

 ۱) پانل های ساندویچی یا بتن پاششی

 ۲) پانل با هسته لانه زنبوری

 ۳) پانل های اف.آر.پی

 ▪ پانل های ساندویچی با بتن پاششی

 پانل های سه بعدی ساندویچی از جمله کامپوزیت های پلیمری میباشند.ساندویچ پانل مصرفی به

 عنوان نام وپوشش دیواری بصورت کنگره ای وصاف ونوع سقفی ان با بر جستگی هایی به صورت

 شادولاین میباشد.پانل های سقفی دیافراگم کف را تشکیل میدهد این پانل ها در کنار یکدیگر مستقر

 شده وروی پانل های دیوار نصب میگردند.پانل های دیوار علاوه بر این که جداکننده فضا های معماری

 هستند نقش دیوار بار برقائم و دیوار برشی در برابر بار های جانبی را هم ایفا میکنند.بنا بر این عموما در

 اینگونه سازه ها اسکلت فلزی یا بتنی وجو د نداردوساندویچ پانل به دلیل شکل خاص خود از ظرفیت بار

 بری بالایی ب خورداراست.ونیز از پانل های غیر بار بر در ساختمان علاوه بر کاهش وزن مزایایی از قبیل

 یکپارچه بودن تیغه ها با سازه در برابر بار های جانبی را داراست.

 

 امروز می خواهم شما را تا حدودی با سیستم  3d پانل آشنا کنم:

 

 

 

 
3d پــانـل از دو سطـح مفتــولي با شــبكه هاي 8*8cm و 5*5cm تشــــكيل
شده كه در مـابين اين دو صـفحه عايــق هاي پلي استــايرن از جنس كندسـوز
(گريدF )در ضخامت هاي گوناگون 10،6،4 و . . .  قرار گرفته است و بوسـيله
مفتول هاي ثابت به يكديگـر جوش شده اند و قطر مفتــول ها اغــلب 2 الي 3
ميلـــــيمتر ومـــقاومت كــــششي مفتولــهاي مــصرفي حـــداقل 400kg/cm2
مي باشد.ابعــاد اين پانــلها به عرض 1/00 و به طــول 3/00الـي 6/00مـتر
توليد ميگردند و در صورت نياز طول بلندتــر در محل اجرا به كــمك نــوار
شبكه اتصال به يكديگر دوخته مي شـوند.طــبق آزمــاشات انــجام شــده يك
پانـل با 6cm عايق پلي استايــرن و اندود سيمــان معادل 60cm ديوار آجري
خاصيت عايق بودن را دارد.

 3d پـانل سيستم ساختماني مناسب براي سقـف و ديوار مي باشد و در ساختـمانها
و ويلاها تا دو طبقه بدون داشتن اسكلت و در ساختمان هاي بلندتر و سوله هاي
صنـعتي به صورت مختلط با سيـستم قاب بـتني و يا فـلـزي قـابل استــفاده است.

  

مزایای استفاده از 3dپانل :


>> كاهش وزن كلي ساختمان و در نتيجه كاهش وزن سازه

>> مقاومت زياد در برابر نيروهاي برشي ناشي از زلزله و عدم ايجاد آوار

>> مقاوم در برابر آتش سوزي و داراي ضريب مقاومت استاندارد F90

>> دستيابي به فضاي مفيد بيشتر به علت حداقل سطح اشغال ديوار

>> كاهش وزن آهن و بتن مصرفي به ميزان قابل توجه

>> حذف مرحله گچ و خاك از اجراي ساختمان

>> تقليل زمان اجرا به ميزان 50%

>> سهولت تغيير محل ديوار در حين اجرا

>> بازگشت سرمايه گذاري در امور ساختمان سازي در كوتاه ترين زمان

>> حذف مرحله نعل درگاه در سيستم پيشرفته 3d پانل

>> 50% صرفه جويي در انرژي گرمايشي و 80 درصد صرفه جويي در انرژي سرمايي و عايق رطوبت

>> عايق صوتي بسيار خوب با حداقل 52DB مطابق استاندارد DIN آلمان

>> كيفيت مناسب و عدم ايجاد ترك در ديوار

>> اجراي همزمان لوله كشي و برق با نصب ديوار

>> عدم نياز به نيروي حرفه اي گرانقيمت

>> داراي مجموعه معيارهاي فني از سازمان ملي زمين،وزارت مسكن و شهرسازي

>> حمل و نقل آسان به طبقات بالا به دليل سبكي 3d پانل

>> منطبق بر مبحث 19 مقررات ملي ساختمان

 >> مطابق با كله استانداردهاي روز اروپا و آمريكا

>> سبكي ديوارهاي ساخته شده از 3dپانل در مقايسه با ديگر مصالح به

>> نوعي است كه وزن يك متر مربع ديوار آجري با ملات سيمان و اندود

>> طرفين بيش از 450 كيلوگرم مي باشددر حاليكه يك مترمربع پانل با

>> اندودهاي طرفين از بتن كمتر از 100kg وزن دارد و طبعا بكارگيري 3d پانل

>>باعث مي شود بار مرده ساختمان هاي بلند مرتبه به طرز چشم گيري كاهش يابد

+ نوشته شده توسط mohsen در یکشنبه 1389/07/04 و ساعت 1:2 PM |


Powered By
BLOGFA.COM




www.clockma.com
درج آگهی رایگان
Satin (The Moody Blues) (www.IranVoice.ir).mp3